پرنده این هفته باغ پرندگان، درنای تاج دار( Grey Crowned Crane )

نام: درنای تاج دار( Grey Crowned Crane )

نام علمی: Balearica regulorum

خانواده:  لک‌لک‌ها و درناها (Gruidae)

اندازه: این پرنده با حدود یک متر قد و وزنی معادل ۳.۵ کیلوگرم، جثه‌ای متوسط دارد.

طول عمر: طول عمر این پرنده بین 25 تا 30 سال

تغذیه: این پرندگان همه چیز خوار هستند و خوراک آنها عمدتا شامل دانه ها، علف ها، حشرات، خزندگان کوچک و محصولات کشاورزی می باشد

زیستگاه: علفزارهای نزدیک به تالاب‌ها، دریاچه‌ها و رودخانه‌ها در شرق و جنوب آفریقا (کشورهایی مثل کنیا، اوگاندا، آفریقای جنوبی)

وجه تسمیه:

نام این پرنده از “تاج” طلایی و برجسته‌ای که روی سر دارد گرفته شده است. این تاج متشکل از پرهای سفت و طلایی رنگی است که به شکل یک هاله زیبا دور سرش دیده می‌شود

ظاهر پرنده:

این پرنده ظاهری بسیار متمایز و زیبا دارد بدن بیشتر به رنگ خاکستری است . بال‌ها عمدتا سفید هستند و ترکیبی از پرهای قهوه‌ای و طلایی دارند .گونه‌ها سفید و زیر چانه یک کیسه قرمز و بادکردنی (گلوی قرمز رنگ) دارد که بسیار چشمگیر است پاها سیاه و دراز هستند و بر خلاف سایر درناها، یک انگشت بلند در عقب دارند که به آنها اجازه می‌دهد روی درختان بنشینند که این یک ویژگی منحصر به فردی در بین درناهاست . جنس نر و ماده از نظر ظاهری تقریبا مشابه هستند، با این تفاوت که نرها کمی بزرگ‌تر از ماده‌ها هستند.

تولید مثل و جوجه‌آوری

درناهای تاج دار پرندگانی تک همسر هستند و تا آخر عمر با جفت خود می‌مانند. این پرندگان برای جذب جفت، رقص های بسیار زیبا و پیچیده‌ای شامل پریدن، بال زدن و تعظیم کردن انجام می‌دهند.  این حرکات  که به رقص عشق معروف است مشهورترین ویژگی رفتاری آنها و نماد وفا داری و زیبایی آنهاست. فصل تولید مثل معمولا در فصل بارانی است تا جوجه‌ها در امنیت بیشتری باشند. ماده بین ۲ تا ۵ تخم (معمولا ۳-۴ عدد) در لانه‌های خود که در میان نی‌های بلند تالاب‌ها می‌سازد، می‌گذارد. و هر دو پرنده نر و ماده روی تخم‌ها می‌خوابند. این دوره حدود ۲۸ تا ۳۱ روز طول می‌کشد جوجه‌ها نیز بلافاصله پس از بیرون آمدن از تخم می‌توانند راه بروند. آنها تا ۱۰-۹ ماه با والدین خود می‌مانند.

درنای تاج دار به عنوان پرنده خانگی

نگهداری از درنای تاج دار به عنوان پرنده خانگی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود و اغلب غیرقانونی است زیرا این پرنده در آستانه انقراض است. جمعیت آن در طبیعت به شدت کاهش یافته و صید، خرید، فروش و نگهداری از آن در بسیاری از کشورها از جمله آفریقای جنوبی (محل زندگی این پرنده) جریمه سنگین و پیگرد قانونی دارد. همچنین با توجه به  نیازهای ویژه و حساسیت بالای این پرنده، همچنین نیاز به استخر آب و امانات ویژه برای زندگی به هیچ وجه به عنوان پرنده خانگی توصیه نمی شود.

نماد ملی و فرهنگی

شهرت درنای تاج‌دار فراتر از ظاهر زیبای آن است و ریشه در باورها و نمادهای ملی کشورهای آفریقایی دارد:

• پرنده ملی اوگاندا: مهم‌ترین دلیل شهرت این پرنده، قرار گرفتن تصویر آن در مرکز پرچم و نشان ملی اوگاندا است این انتخاب به دلیل “ظرافت، زیبایی و طبیعت آرام” این پرنده بوده و نمادی از صلح، سربلندی و توازن طبیعت در این کشور محسوب می‌شود همچنین پای بلند شده آن در نشان ملی، نماد حرکت رو به جلوی کشور است.

در گذشته باورهایی وجود داشته که کشتن این پرنده نحسی می‌آورد و ممکن است باعث جنون یا مرگ فرد شود. این باورها عملاً از این پرنده محافظت می‌کردند