پرنده این هفته باغ پرندگان، درنای طناز (Demoiselle Crane)

نام:درنای طناز (Demoiselle Crane)

نام علمی: Grus virgo یا Anthropoides virgo))

خانواده:  درناها (Gruidae)

اندازه: طول بدن: حدود ۸۵ تا ۱۰۰ سانتی‌متر و فاصله نوک بالها به

۱۵۵ تا ۱۸۰ سانتی‌مترمی رسد وزن این پرندگان نیز بین 2- 3 کیلوگرم می باشد

طول عمر: طول عمر این پرنده بین 20 تا 30 سال

تغذیه: این پرندگان همه چیز خوار هستند و خوراک آنها عمدتا شامل دانه ها، علف ها، حشرات، نرم تنان، قورباغه خزندگان کوچک و علاتی مثل ذرت و برنج می باشد.

زیستگاه: درنای طناز پرنده‌ای است که در تابستان در استپ‌ها و دشت‌های خشک آسیای مرکزی، مغولستان و شرق اروپا زندگی و لانه‌سازی می‌کند و برای زمستان به هند، پاکستان و شمال شرق آفریقا مهاجرت می‌کند. در ایران فقط به عنوان پرنده‌ی عبوری و معمولاً در حاشیه دریای خزر و خراسان دیده می‌شود و زادآوری یا زمستان‌گذرانی ندارد.

وجه تسمیه: نام گذاری درنای طناز منشا گرفته از  حرکات موزون و زیبای نمایش جفت‌یابی که شبیه رقص و طنازی است، می باشد . Demoiselle  در اسم لاتین این پرنده نیز در زبان فرانسوی به معنی دوشیزه یا دختر جوان هست . virgo در لاتین نیز به معنی “باکره” یا “دوشیزه” می باشد. احتمالا نام گذاری پرنده به خاطر شباهت آن به یک زن جوان و دوشیزه در ظرافت و زیبایی بوده است.

ظاهر پرنده:  درنای طناز کوچک‌ترین درنا و یکی از بلندپروازترین پرندگان مهاجر جهان است که هر سال از قلل مرتفع هیمالیا در ارتفاع بالای 8000 متر عبور می‌کند رنگ بدن عمدتا خاکستری مایل به آبی است و یک دسته پرهای سفید بلند و ابریشمی از پشت چشم تا پشت سرکشیده شده است پرهای سینه تیره تر و آویخته، پاها نسبتا بلند و باریک می باشد.

تولید مثل :

درنای طناز پرنده ای تک همسر است و جفت ها تا پایان عمر با هم می مانند. فصل تولید مثل او در اواخر بهار و اوایل تابستان (بسته به منطقه جغرافیایی) آغاز می شود و با نمایش رقص پیچیده و زیبایی همراه است که شامل بال زدن، پریدن، تعظیم و چرخیدن دور یکدیگر است. لانه خود را به صورت ساده ای روی زمین و در مناطق خشک، استپ ها یا نزدیک منابع آب کم عمق می سازد و معمولاً ۲ تخم به رنگ زیتونی با لکه های قهوه ای می گذارد. هر دو والدین به نوبت به مدت ۲۷ تا ۲۹ روز روی تخم ها می نشینند. جوجه ها پس از خروج از تخم، پوشیده از کرک های قهوه ای مایل به زرد هستند و ظرف چند ساعت لانه را ترک می کنند و همراه والدین به جستجوی غذا می پردازند، ولی تا حدود ۵۵ تا ۶۵ روزگی کاملاً به آنها وابسته اند و توانایی پرواز پیدا نمی کنند.

درنای طناز به عنوان پرنده خانگی: 

نگهداری از درنای طناز به عنوان پرنده خانگی هرگز توصیه نمی‌شود و در بسیاری از کشورها از جمله ایران بدون مجوزهای قانونی و تخصصی غیرمجاز است، زیرا این پرنده وحشی و مهاجر تحت حمایت قوانین زیست‌محیطی قرار دارد. حتی در صورت مجوز، نیازهای او با شرایط زندگی در خانه یا آپارتمان همخوانی ندارد؛ درنای طناز به فضای بسیار گسترده‌ای برای پرواز و راه رفتن نیاز دارد (چند ده متر مربع محوطه باز)، صدای بلند و شیپورگونه‌اش برای محیط مسکونی آزاردهنده است و به دلیل ماهیت اجتماعی قوی، اگر تنها نگهداری شود دچار افسردگی و رفتارهای کلیشه‌ای می‌شود. همچنین تأمین رژیم غذایی متنوع، مراقبت‌های دامپزشکی تخصصی و جلوگیری از آسیب‌زدن به مبلمان و وسایل خانه (به دلیل منقار و پنجه‌های قوی) عملاً در یک خانه معمولی غیرممکن است.